ژماردنی نزیکەیی کێشی ئاسنی کۆنکرێتی پێویست بۆ بینایەک

خەمڵاندنی خێرا بەپێی نهۆم، ڕووبەر، بەکارهێنان و خاک

خەمڵاندنی بڕی ئاسنی تەسلیح بۆ بینا

ژمێرەرێکی خەمڵاندنی سەرەتایی بۆ بڕی ئاسن، کە جۆری بەکارهێنانی بینا، جۆری خاک، مەترسیی بوومەلەرزە و درێژیی بەحرەکان لەبەرچاو دەگرێت، لەگەڵ ڕووبەری زەوی و ژمارەی نهۆمەکان.

ئاگاداری گرنگ: ئەم ژمێرەرە تەنها ژمارەیەکی نزیکەیی دەدات بۆ خەمڵاندنی سەرەتایی تێچوو و داواکردنی پێشنیاری نرخ، و جێگرەوەی پشکنینی ڕاستەقینەی خاک و ژمێرکاریی وردی ئەندازیاری دیزاینەر نییە.

زانیارییە بنەڕەتییەکانی بینا

ئەگەر بیناکە هەموو زەوییەکە ناگرێتەوە (بەهۆی پاشەکشە یان حەوشە)، ئەم ڕێژەیە کەم بکەرەوە.

ڕێژەیەکی باوی جیهانییە بۆ بڕی ئاسن لە هەر مەتر سێجایەکی کۆنکرێتدا، بەپێی جۆری بەکارهێنان و بارە چاوەڕوانکراوەکان.

بە نزیکەیی بنچینە، ستوون، پرد و بنمیچ پێکەوە دەگرێتەوە — بەپێی ئەزموون یان نەخشەکانت بیگۆڕە.

هۆکارەکانی خاک، شوێن و دیزاین

جۆری خاک هەموو سیستەمی بنچینە دەگۆڕێت و گەورەترین کاریگەریی لەسەر کۆی بڕی ئاسن هەیە — هەمیشە سەیری ڕاپۆرتی ڕاستەقینەی خاک بکە.

ئەمانە پۆلێنی زۆر نزیکەیین، لەسەر بنەمای ئاراستەی گشتیی نەخشەکانی مەترسیی بوومەلەرزەی عێراق (بەرەو باکوور و ڕۆژهەڵات زیاد دەکات)، و ژمارەیەکی فەرمیی دیاریکراو نین. نەخشەکانی کۆدی بوومەلەرزەی عێراقی زیاتر لە جارێک گۆڕاون (1997، 2017، 2019)، بۆیە ئەندازیار دەبێت پۆلی ورد و هاوکۆلکەی فەرمی لە نوێترین وەشانی پەسەندکراوی کۆد بۆ شوێنی ڕاستەقینەی پڕۆژە دڵنیا بکاتەوە.

دابەشکردنی ئاسن بەپێی قەبارە (٪ لە کۆی کێش)

ئەم ڕێژانە نزیکەیین و دەتوانیت بەپێی دیزاینەکەت بیانگۆڕیت — کێشەکە بەپێی ئەو ڕێژانەی دەینووسیت دابەش دەکرێت تەنانەت ئەگەر کۆیان ڕێک 100٪ نەبێت.

بڕی ئاسنی تەسلیح لە عێراق چۆن دەژمێردرێت؟ ڕێگا و هۆکارە کاریگەرەکان

لە نرخدانانی هەر پڕۆژەیەکی بیناسازیدا، خەمڵاندنی بڕی ئاسنی تەسلیحی پێویست یەکێکە لە گرنگترین هەنگاوە سەرەتاییەکان، چونکە ڕاستەوخۆ کار لە تێچووی گشتی پڕۆژە دەکات. بەڵام ئەم خەمڵاندنە ژمارەیەکی جێگیر نییە کە بۆ هەموو بینایەک بگونجێت، بەڵکو بەپێی چەند هۆکارێکی ئەندازیاری و جیۆلۆجی دەگۆڕێت. لێرەدا باسی دۆخی ڕێکخستنی بیناسازی لە عێراق، ڕێگای باوی خەمڵاندنی بڕی ئاسن و گرنگترین هۆکارە کاریگەرەکان دەکەین.

دۆخی ڕێکخستنی بیناسازی لە عێراق

بە پێچەوانەی زۆر وڵات، عێراق بۆ چەندین دەیە کۆدی بیناسازیی نیشتمانیی پابەندکەری یاسایی نەبوو. لە هەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا لیژنەیەکی پسپۆڕ کۆدێکی بە ناوی "Code 1/87" بۆ دیزاینی بینای کۆنکرێتی بەهێزکراو پێشنیار کرد، بەڵام حکومەت بە فەرمی وەک بەڵگەنامەیەکی پابەندکەر پەسەندی نەکرد. لە ئەنجامدا ئەندازیار و دیزاینەرانی عێراقی بۆ چەندین دەیە پشتیان بە کۆدە ئەمریکی (ACI) و بەریتانییەکان (BS) بەستووە.

نزیکەی لە ساڵی 2013-2014ەوە، وەزارەتی ئاوەدانکردنەوە و نیشتەجێبوونی عێراق دەستی کرد بە پەسەندکردنی "کۆدی یەکگرتووی عەرەبی بۆ بیناسازی"، کە ئەنجومەنی وەزیرانی نیشتەجێبوون و ئاوەدانکردنەوەی عەرەب دەریکردووە، بە ئامانجی یەکخستنی پێوەرەکانی بیناسازی لە نێوان وڵاتە عەرەبییەکاندا. سەبارەت بە دیزاینی بوومەلەرزە بە تایبەتی، عێراق کۆدێکی سەربەخۆ و بەکارهاتووی هەیە کە "کۆدی بوومەلەرزەی عێراقی"یە و لە ساڵی 1997 دەرچووە و دواتر لە 2017 و 2019 نوێ کراوەتەوە.

ئایا پێوەرەکان لە نێوان وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا جیاوازن؟

بەڵێ، تا ڕادەیەک، بەڵام جیاوازییەکە زۆربەی جار بۆ دوو هۆی سەرەکی دەگەڕێتەوە نەک تەنها جیاوازیی "یاسا":

یەکەم، سروشتی زەوی و جیۆلۆجیا بەپێی شوێن جیاوازە. تەنانەت لە ناو عێراقیشدا، شێوازی دیزاینی بیناسازی لە شارێکەوە بۆ شارێکی تر بەهۆی جۆری خاکەوە دەگۆڕێت. بۆ نموونە، توێژینەوەیەکی ئەندازیاری ئاماژە بەوە دەکات کە بنچینەی جیاکراوە یان بنچینەی هێڵیی سادە بۆ موسڵ دەگونجێت، لە بەغدا بنچینەی حەسیری (Raft) باشترە، و لە بەسرە لەوانەیە بنچینەی حەسیری یان خوازیق (Piles) پێویست بێت بەهۆی لاوازیی خاک و بەرزیی ئاستی ئاوی ژێرزەوی.

دووەم، ئاستی مەترسیی بوومەلەرزەش بەپێی شوێن جیاوازە. کۆدی بوومەلەرزەی عێراقی وڵات دابەش دەکات بۆ چەند ناوچەیەکی بوومەلەرزەیی، و توێژینەوەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە مەترسیی بوومەلەرزە هێدی هێدی زیاد دەکات هەتا بەرەو باکوور و ڕۆژهەڵات بڕۆین بەرەو پارێزگاکانی هەرێمی کوردستان (هەولێر، سلێمانی و دهۆک)، بەهۆی نزیکییان لە پشتێنەی تەکتۆنیکیی چیاکانی زاگرۆس، لە کاتێکدا ناوچەکانی باشوور و ڕۆژئاوای عێراق بە بەراورد جێگیرترن. هەروەها نەخشەکانی پۆلێنکردنی بوومەلەرزە خۆیان زیاتر لە جارێک نوێ کراونەتەوە (1997، پاشان 2017، پاشان 2019)، کەواتە بەها وردەکان پێویستیان بە پێداچوونەوەی بەردەوام لە کۆدی پەسەندکراوی ئێستادا هەیە.

وڵاتانی کەنداوی عەرەبی زۆربەیان کۆدی ئەمریکی ACI 318 وەک بنەما بەکاردەهێنن، لەگەڵ مەرجی شارەوانیی ناوخۆیی زیاتر، و بەم شێوەیە نزیکن لەو ڕێگایەی ئەندازیارانی عێراقی لە مێژوودا ڕاهاتوون.

ڕێگای باوی خەمڵاندنی بڕی ئاسن

یەکێک لە ڕێگا خەمڵاندنییە باوەکان لە جیهاندا لە قۆناغە سەرەتاییەکانی پڕۆژەدا (پێش بوونی نەخشەی وردی تەسلیح)، خەمڵاندنی کێشی ئاسنە بە کیلۆگرام بۆ هەر مەتر سێجایەک لە کۆنکرێت. ئەم ڕێژەیە بەپێی جۆری بەکارهێنانی بینا و بارە زیندووە چاوەڕوانکراوەکان دەگۆڕێت:

بۆ گۆڕینی ئەم ڕێژەیە بۆ کێشی ڕاستەقینە، یەکەمجار قەبارەی نزیکەیی کۆنکرێتی بینا دەژمێردرێت (ڕووبەری زەویی بیناکراو × ژمارەی نهۆمەکان × ڕێژەیەکی نزیکەیی قەبارەی کۆنکرێت بۆ هەر مەتر چوارگۆشەیەک لە نهۆم، کە بنچینە، ستوون، پرد و بنمیچ پێکەوە دەگرێتەوە)، پاشان ئەم قەبارەیە لە ڕێژەی سەرەوە دەدرێت بۆ بەدەستهێنانی کێشی خەمڵێنراوی بنەڕەتی.

هۆکارەکانی تر کە کار لە بڕی ڕاستەقینە دەکەن

جگە لە ڕووبەری زەوی و ژمارەی نهۆم، ئەندازیاران بە شێوەیەکی ئاسایی چەند هۆکارێکی تریش لەبەرچاو دەگرن:

جۆری خاک و سیستەمی بنچینە. وەک باسکرا، لەوانەیە ئەمە کاریگەرترین هۆکار بێت، چونکە گواستنەوە لە بنچینەی جیاکراوەی سادەوە بۆ بنچینەی حەسیری یان خوازیق دەتوانێت بڕی ئاسن تەنها لە بەشی بنچینەدا دوو هێندە بکات. ئەم هۆکارە تەنها لە ڕێگەی ڕاپۆرتی پشکنینی ڕاستەقینەی خاکی شوێنەکەوە دیاری دەکرێت.

مەترسیی بوومەلەرزەی شوێن. هەتا ناوچەکە زیاتر ڕووبەڕووی بوومەلەرزە ببێتەوە، پێویستی بە چڕکردنەوەی کانەکان (ئەڵقەکان) و تەسلیحی لاتەنیشت لە ستوون و پردەکاندا زیاتر دەبێت، بۆ باشترکردنی نەرمیی بیناکە و بەرگرییەکەی بەرامبەر بارە دووبارەبووەوەکان.

درێژیی بەحرەکان لە نێوان ستوونەکاندا. هەتا دووریی نێوان ستوونەکان زیاتر بێت، قەبارەی پرد و بنمیچی پێویست بۆ هەڵگرتنی هەمان بار زیاتر دەبێت، و بەم پێیە بڕی تەسلیحیش زیاد دەکات.

جۆری بەکارهێنانی بینا و باری زیندووی چاوەڕوانکراو. وەک لە ڕێژەکانی کیلۆگرام بۆ هەر مەتر سێجایەکی سەرەوەدا دیارە، بینای بازرگانی یان پیشەسازی تەسلیحی زیاتری لە بینای نیشتەجێبوون پێویستە بەهۆی زیادبوونی بارە زیندووە چاوەڕوانکراوەکان.

پلەی بەرگریی کۆنکرێت و جۆری سیستەمی بنمیچ (بنمیچی پڕ یان کونکراو بۆ نموونە) هۆکاری ترن کە کار لە بڕی کۆتایی دەکەن، بەڵام بە شێوەیەکی ئاسایی لە قۆناغی دیزاینی وردا دیاری دەکرێن نەک لە خەمڵاندنی سەرەتاییدا.

کورتە

خەمڵاندنی بڕی ئاسنی تەسلیح بە ڕێگا خێراکان (وەک ڕێژەی کیلۆگرام بۆ هەر مەتر چوارگۆشە یان سێجا) لە قۆناغی ئامادەکردنی بودجەی سەرەتایی و داواکردنی پێشنیاری نرخدا زۆر بەسوودە، بەڵام بە سروشتی خۆی نزیکەیی دەمێنێتەوە. بڕی ورد و کۆتایی تەنها لە ڕێگەی نەخشەی وردی تەسلیح و خشتەی بڕەکانی (BOQ) پڕۆژەوە بەدەست دێت، کە ئەندازیاری دیزاینەر لەسەر بنەمای ڕاپۆرتی ڕاستەقینەی پشکنینی خاک و ژمێرکاریی وردی بیناسازی بەپێی کۆدی پەسەندکراو ئامادەی دەکات.